การทำงานเชิงวิเคราะห์
ทำไมต้องทำงานเชิงวิเคราะห์
ช่วยการตัดสินใจบนพื้นฐานข้อมูลจริง เช่น
- บริหารจัดการทรัพยากรและค่าใช้จ่าย
- ประเมินประสิทธิภาพของการทำงาน
- คาดการณ์สถานการณ์ หรือความเสี่ยง
- สร้างโอกาส เพิ่มเกราะป้องกัน
- ปรับตัวในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง
การวัดประสิทธิภาพ ได้งานแล้ว คุณภาพดีกว่า ต้นทุนน้อยกว่า เวลาน้อยกว่า คนน้อยกว่า
การทำงานเชิงวิเคราะห์
การมีตำแหน่งที่สูงขึ้นจากปฏิบัติการ ต้องมีการวิเคราะห์ สังเคราะห์ และอยู่ในแผนปฏิบัติการ มีตัววัดที่ชัดเจน

งานวิเคราะห์ /งานสังเคราะห์
งานวิเคราะห์
ผลงานที่แสดงการแยกแยะ องค์ประกอบต่าง ๆ ของเรื่องอย่างมีระบบ มีการศึกษาในแต่ละองค์ประกอบและความสัมพันธ์ขององค์ประกอบต่าง ๆ เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจในเรื่องนั้น ๆ
ตัวอย่างการวิเคราะห์ งานแผน เช่น
- การวิเคราะห์งบประมาณ ที่ประกอบด้วยรายได้ ค่าใช้จ่าย พอ/ไม่พอ
- รายได้ รพ. มาจากสิทธิ์ไหนบ้าง มีผลการวิเคราะห์ เช่น คนที่มาใช้ส่วนใหญ่เป็นคนที่จ่ายเงินเอง และราชการ ซึ่งต้องจัดสิทธิพิเศษกับลูกค้ากลุ่มนี้
- การวิเคราะห์ความเสี่ยง เช่น
- วิเคราะห์ความเสี่ยง เรื่องเงินรัฐบาลไม่ส่งเงินมา มีการนำไปปรับค่าธรรมเนียม ซึ่งคณะแพทย์ มหาวิทยาลัยบูรพาจะสูงเป็นอันดับ 1 ของรัฐบาล
- ส่งผลให้เกิดกระบวนการจัดหาทุน ทำความเข้าใจกับผู้ปกครองถึงความจำเป็น และสิ่งที่จะได้รับ ทำให้การสละสิทธิ์น้อยมาก
ตัวอย่างการวิเคราะห์ที่นำไปสู่การสร้างโอกาส
- โรงพยาบาลมีความต้องการเปิดศูนย์หัวใจ สร้างโอกาสเนื่องจากพบว่า มีผู้ป่วยโรคหัวใจมาก เป็นแล้วมีอัตราการตายสูง ทำให้ต้องการให้บริการด้านนี้ แต่คณะฯ ไม่มีบุคลากรทางด้านนี้เลย
- จึงเกิดประกาศ โครงการต่าง ๆ ที่สนับสนุนบุคลากรด้านเฉพาะทางหัวใจ ไม่ว่าจะเป็นแพทย์ พยาบาล
- เทียบกับคู่เทียบ คู่แข่ง ว่าเค้าทำอย่างไร พบว่ามีการเรียนในหลักสูตรระยะสั้น มากขึ้น
การวิเคราะห์ข้อมูลมีองค์ประกอบที่มีความสัมพันธ์ที่สำคัญ 3 ประการ คือ
- ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์
- สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ และ
- หลัก หรือ ตรรกวิทยาของการวิเคราะห์
“งานวิเคราะห์ไม่ต้องมีสมมุติฐาน สถิติขั้นพื้นฐาน ไม่ซับซ้อนเท่ากันวิจัย”
งานสังเคราะห์
ผลงานที่รวบรวมเนื้อหาสาระต่าง ๆ หรือองค์ประกอบต่าง ๆ เข้าด้วยกัน โดยต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์ในการสร้างรูปแบบหรือโครงสร้างเบื้องต้น เพื่อให้เกิดแนวทางหรือเทคนิควิธีการใหม่ ๆ ในเรื่องนั้น ๆ
ตัวอย่างงานสังเคราะห์ : การจัดการเรียนการสอนแบบ active learning ต้องรู้ว่ามีอะไรบ้าง และทำการรวบรวมมาจัดทำรายวิชา
รูปแบบของงานวิเคราะห์/สังเคราะห์
- เขียนในลักษณะที่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้
- มีการวิเคราะห์ สังเคราะห์ วิจารณ์ โดยวิธีการทางสถิติ
- ยกตัวอย่างในลักษณะ กรณีศึกษาและเสนอแนวทางแก้ปัญหาที่ปฏิบัติจริงมาแล้ว
- เรียบเรียงให้เป็นแนวคิดของตนเอง หรือนำความคิดเห็นจากผู้มีประสบการณ์หรือจากประสบการณ์ที่เคยปฏิบัติมาอ้างอิงสนับสนุนแนวคิดนั้น ๆ
การเผยแพร่
- เผยแพร่หลังจากที่คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ประเมินคุณภาพแล้ว
- เผยแพร่ไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่งที่เสนอขอ
- การตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารที่ได้มาตรฐานตามที่มหาวิทยาลัยกำหนด
การทำงานเชิงวิเคราะห์ มีวิธีดำเนินการอย่างไร
โครงสร้างของผลงานวิชาการในลักษณะของงานวิเคราะห์ จะมีลักษณะเช่นเดียวกันกับงานวิจัย ประกอบด้วย 5 บท คือ
- บทที่ 1 บทนำ
- ความเป็นมาและเหตุผลความจำเป็นของการวิเคราะห์
- วัตถุประสงค์ในการวิเคราะห์
- ขอบเขตของการวิเคราะห์
- ประโยชน์การวิเคราะห์ต่อการพัฒนางานในหน้าที่
- นิยามศัพท์เฉพาะ
- บทที่ 2 แนวคิด ทฤษฎีและงานวิเคราะห์/
วิจัยที่เกี่ยวข้อง
- บทที่ 3 วิธีการวิเคราะห์
- ประชากร/กลุ่มตัวอย่าง หรือแหล่งข้อมูล
- เครื่องมือที่ใช้ในการวิเคราะห์
- การเก็บรวบรวมข้อมูล
- สถิติที่ใช้ใ้นการวิเคราะห์
- วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลและการนำเสนอ
- บทที่ 4 ผลการวิเคราะห์
- บทที่ 5 สรุปผลและข้อเสนอแนะ
- บรรณานุกรม
- ภาคผนวก
สายสนับสนุนวิชาการจะวิเคราะห์อะไรได้บ้าง?
การวิเคราะห์งาน (Job Analysis)
หมายถึง กระบวนการในการเก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับงาน หน้าที่ความรับผิดชอบงาน ชนิดของบุคคล ความรู้ ความสามารถ และทักษะที่ต้องการสำหรับงาน เพื่อให้การปฏิบัติงานนั้น ๆ ประสบผลสำเร็จตามเป้าหมาย
การวิเคราะห์เอกสาร (Documentary Analysis)
หลักเกณฑ์ วิธีการเงื่อนไข แบบฟอร์ม พระราชกฤษฎีกา พระราชบัญญัติ กฎระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ หนังสือเวียน มติที่ประชุม คำสั่ง ระบบไอที ฯลฯ
จุดมุ่งหมายของการวิเคราะห์
- วิเคราะห์เพื่อศึกษาหาความจริง
- วิเคราะห์เพื่อตรวจสอบ แยกแยะองค์ประกอบให้ชัดเจน
- วิเคราะห์เพื่อหาข้อสรุป ประเมินและตัดสินใจ
- วิเคราะห์เพื่อหาความสัมพันธ์เชิงเหตุและผล
- วิเคราะห์เพื่อตีความและทำความเข้าใจ
- วิคราะห์เพื่อปรับปรุงงาน
- วิเคราะห์เพื่อพัฒนาผู้ปฏิบัติงาน
- วิเคราะห์เพื่อประเมินผลการปฏิบัติงาน
- วิเคราะห์เพื่อขจัดความสูญเสียในการปฏิบัติงาน
- วิเคราะห์เพื่อหาวิธีที่ดีที่สุดในการปฏิบัติงาน
- วิเคราะห์เพื่อประเมินค่างาน
- วิเคราะห์เพื่อการวางแผนกำลังคน
ขั้นตอนในการวิเคราะห์ มี 2 แบบได้แก่
แบบ 7 ขั้นตอน (เรืองชัย จรุงศิรวัฒน์)
- กำหนดเรื่องหรือหัวข้อที่จะทำการวิเคราะห์
- กำหนดวัตถุประสงค์/จุดมุ่งหมายของการวิเคราะห์
- กำหนดขอบเขตของการวิเคราะห์
- รวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่ศึกษา คัดเลือกเอาเอกสารที่เชื่อถือได้ ที่มีความสมบูรณ์
- ศึกษา/วิเคราะห์ ตามหลักเกณฑ์ แนวคิด ทฤษฎีเทคนิคของการวิเคราะห์
- สรุปผลการศึกษา
- เขียนรายงานการวิเคราะห์
แบบ 5 ขั้นตอน (รศ.ดร.สมบรูณ์ ศิริสรรหิรัญและคณะ)
- กำหนดความมุ่งหมายของการวิเคราะห์งาน
- ศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับงานนั้น ๆ
- เลือกวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล
- ตรวจสอบข้อมูล
- วิเคราะห์ข้อมูล
แนวทางการทำงานเชิงวิเคราะห์

เครื่องมือในการวิเคราะห์งาน
- Balanced Scorecard (BSC)
- PEST Analysis
- Problem tree
- Mckinsey 7S Model of Change Management Model
- 5W1H
- SWOT
- LEAN
- Porter’s Five Forces
- Fishbone
- Flowcharts
- The 7 QC Tools (Pareto diagram, Fishbone Diagram, Checklist, Flowcharts, Histogram, Control Chart, Scatter Diagram)

ขั้นตอนในการวิเคราะห์ที่ 1-2
จาก 7 ขั้นตอน (เรืองชัย จรุงศิรวัฒน์)
1. กำหนดเรื่องหรือหัวข้อที่จะทำการวิเคราะห์
2. กำหนดวัตถุประสงค์/จุดมุ่งหมายของการวิเคราะห์
เครื่องมือที่ใช้ เช่น PEST Analysis ซึ่ง P: Policy, E: Economic, S: Social และ T: Technology เช่น อยากรู้ว่าถ้าจะพัฒนาองค์กรเป็น Digital Organization ต้องทำอย่างไร หรือ อยากรู้ว่าแผนกใดในองค์กรที่มีความพร้อมในการเปลี่ยนแปลงและมีศักยภาพเรื่อง Digital Transformation
เทคนิคการกำหนดหัวข้อ
- ตรงตามวัตถุประสงค์และเนื้อหาที่จะศึกษาวิเคราะห์
- เขียนเป็นประโยคบอกเล่าให้ครอบคลุมประเด็นที่ศึกษาวิเคราะห์ หรือประเด็นที่อยากรู้
- สะท้อนขอบเขตการศึกษา ไม่กว้างหรือแคบเกินขอบเขตการศึกษาวิเคราะห์
- กระชับ ชัดเจน และไม่ใช้คำซ้ำซ้อนหรือฟุ่มเฟือย
ตัวอย่างเรื่อง การวิเคราะห์การเป็นห้องสมุดดิจิตัลของห้องสมุดมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตตรังและมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศ
วัตถุประสงค์
- เพื่อวิเคราะห์การเป็นห้องสมุดดิจิทัลของห้องสมุดมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์วิทยาเขตตรัง ตามมาตรวัด Digiqua
- เพื่อวิเคราะห์การเป็นห้องสมุดดิจิทัล ของมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศไทย ตามมาตรวัด Digiqual
- เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลของห้องสมุดมหาวิทยาลัย สงขลานครินทร์วิทยาเขตตรัง
ตัวอย่างการกำหนดหัวข้อที่เกี่ยวกับ IT
- การวิเคราะห์เกณฑ์มาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยระบบสารสนเทศเพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ Digital Health Care ของโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยบูรพา
- การวิเคราะห์ระบบการเชื่อมต่อข้อมูลระหว่างระบบคลังข้อมูลกับระบบสารสนเทศอื่นภายใน มหาวิทยาลัย BBBBB
- การวิเคราะห์ข้อมูลสารสนเทศเพื่อออกแบบ Dashboard ด้วย Power BI คณะ XXXXXXX มหาวิทยาลัย BBBBB
ขั้นตอนในการวิเคราะห์ที่ 3 กำหนดขอบเขตของการวิเคราะห์
จาก 7 ขั้นตอน (เรืองชัย จรุงศิรวัฒน์)
ขอบเขตของเนื้อหา
- เป็นการศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรควนการจัดการความรู้
- แนวทางการจัดการความรู้ ใช้แนวความคิดของการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ The five disciplines ของ Peter M. Senge’s ซึ่งประกอบด้วย 1. ความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษของบุคคล(Personal Mastery) 2. แบบแผนทางจิตใจที่มองโลกตามความเป็นจริง (Mental Model) 3. การมีวิสัยทัศน์ร่วมกัน (Shared Vision) 4. การเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีม (Team Learning) 5.การคิดเชิงระบบ (Systems Thinking)
ขอบเขตของประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
- ประชากร หมายถึง XXXXXXX
- ตัวอย่าง XXXXXXXXXX
ขอบเขตพื้นที่ในการวิเคราะห์
เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลในคณะ XXXXXXX มหาวิทยาลัย BBBBB
ขอบเขตของระยะเวลาในการวิเคราะห์
ระยะเวลา เดือน ปี
ขั้นตอนที่ 4-7 การทำงานเชิงวิเคราะห์
จาก 7 ขั้นตอน (เรืองชัย จรุงศิรวัฒน์)
4. รวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่ศึกษา คัดเลือกเอาเอกสารที่เชื่อถือได้ ที่มีความสมบูรณ์
5. ศึกษา/วิเคราะห์ ตามหลักเกณฑ์ แนวคิด ทฤษฎีเทคนิคของการวิเคราะห์
6. สรุปผลการศึกษา
7. เขียนรายงานการวิเคราะห์
